​​​​

​

3.Hafta: Kendinizi Sevmeye İstekli misiniz?

​​

​

1.Bölüm: Ana Sorumuz: Kendinizi seviyor musunuz?

​

Kişisel ve toplumsal açıdan en dönüştürücü eylemlerden biri, kendimizle sıcak bir ilişki kurabilme becerimizdir.

 

Ancak bu becerimiz şunlara bağlıdır:

​

• Bir tanıdığımızın kendimizle sıcak bir ilişki kurma konusunda bize örnek olup olmadığına (bu nadiren olur),

​

• Kendi seçimlerimizi yapma fırsatına sahip olup olmadığımıza ya da kararlarımızın bizim yerimize hep başkalarının verip vermediğine,

​

• İçinde yaşadığımız sosyo-ekonomik baskı alanı (yoksulluk, ırkçılık, beden tipi, sağlık, yaş, yetenek, dinle ilgili ön yargılar, kendi içimizden ve dışımızdan gelen baskılar, büyüdüğümüz mahallerin güvenliği ve samimiyet vb.)

​

• Beynin kendi sesini, yani varsayılan mod ağını, kendi kendini yok eden bir imha sistemine dönüştüren travmalar yaşamadığımıza,

​

• Kendimizle sıcak bir ilişki kurmamızı engelleyen bilinçdışı anlaşmalarımızın olup olmadığına,

​

• Ne kadar iyileşme gösterdiğimize.

 

Bu listeye neden sosyal ve ekonomik etkileri dahil ediyoruz? Çünkü sıklıkla bedenler ve ruhlar ne kadar iş yapıp üretebileceklerine ne kadar satış yapabileceklerine veya kaç kişinin onları seyretmek isteyeceğine bağlı olarak parasal bir değere indirgenir. Böyle bir ortamda, kişisel gücümüzü ve ne kadar değerli olduğumuza dair algılarımızı kaybederiz.

​

Yeterince para kazanmak, fazla yaşlı ya da fazla çirkin olmak, kusurlu bir ten rengine sahip olmak, uygun olmayan kıyafetler giymek, yanlış düşüncelere sahip olmak, geldiğimiz toprakların ya da atalarımızın haksız olması gibi tüm bu içselleştirilen mesajlar, ilgi çekici olmadığımıza ve hiçbir söz hakkımızın olmadığına inanmaya yönelik baskı yaratır. Sanki var olma hakkı elimizden alınıyor gibidir.

 

Değerli ve önemli olmaya dair toplum baskısı altında olan bu kavramsal yanılgılar ile bilinçdışı anlamlamalarımız birbirine girdiği zaman, dünyamızı, üzerinde yaşayan tüm sakinlerinin (tüm insanlar, böcekler ve topraktaki mikroplar da dahil olmak üzere tüm canlı türlerinin) hoş karşılandığı bir yer haline getirme ve böyle bir yerde yaşamayı deneyimleme gücümüzü elimizden alır.

 

Bizi kısıtlayan bu anlaşmaların farkına varıp onlardan kurtulduğumuzda, hep birlikte bu müthiş güzellikteki sevgili gezegenimizi elimizden geldiğince geri kazanmaya dair bir adım daha atmış oluruz.

​

​

 

İLİŞKİSEL NÖROBİLİM KAVRAMI: VARSAYILAN MOD AĞI VEYA BEYNİN “ÖZ” E DAİR DÜŞÜNME ŞEKLİ

​

Hepimizin otomatik bir beyin sesi vardır ve kendimize karşı nasıl hissettiğimizi bu ses bize bildirir. İşini iyi yapabilmesi için onu özgür bıraktığımızda bu ses, iyilik için kullanılabilecek güç haline gelebilir.

Bu sesin rolü, dünyayı anlamlandırmak, başkalarıyla bağ kurmamızı sağlamak, onları hatırlamamıza yardımcı olmak, yaratıcılığımızı beslemek ve parçaları birleştirip bütünler yaratmaktır. Bu ses, varsayılan mod ağı olarak adlandırılır ve ancak beynimiz rahatken, yani beynimizi problem çözmek için kullanmadığımız, bir şeyler üzerine düşünmediğimiz Netflix veya sosyal medya gibi dikkat dağıtıcı unsurların olmadığı zamanlarda çalışmaya başlar.

​

Sahip olduğumuz bilinçdışı anlaşmalar, varsayılan mod ağını derinden şekillendiriyor olsa da iyi haber şu: Bilinçdışı anlaşmalar üzerine çalıştıkça varsayılan mod hızlıca öğrenir ve dönüşür.

​

Stresli olduğumuz zamanlarda, varsayılan mod ağımız yani problem çözücümüz de strese girer. Her an endişe duymaya başlarız ve genellikle başta hissettiğimiz kaygıların sesi giderek gürültülü hale gelir.

Varsayılan mod ağı sonunun bizde olduğuna inanırsa, ki genellikle travma atlattığımızda buna inanır, bu çok eleştirel hale gelebilir ve beynimizin içini de yaşanması zor bir yer haline getirebilir.

​

Hem stresli hem de travmatize durumlarda, varsayılan mod ağı çok müdahaleci olabilir Özeleştiri, kendini aşağılama, kendinden nefret etme vb. Böyle zamanlarda, hayata odaklanmak, hayattan zevk almak imkânsız hale gelir.

​

Bu bölümde, beynimizin içinde bizi güvenle tutacak nöronlardan oluşan bir permakültür bahçesi kurmaya başlamak için bilinçdışı anlaşmaları bırakmanın kendimizle sıcak bir ilişki kurmayı ve rezonansı nasıl destekleyebileceğimiz göreceğiz.

​​
 

​​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

KENDİMİZLE SICAK BİR İLİŞKİ KURMAK: BEYİN, KENDİNİ KUCAKLAMAYI NASIL ÖĞRENİR?

​

Beynimiz, kendimizi şefkat ve anlayışla kabul etmemizi sağlayan nöronları ömür boyu büyütebilecek kapasiteye sahiptir.

 

Bizi kendimize özen göstermekten alıkoyan anlaşmalardan arındırdığımızda, sıcaklığın nasıl bir his olduğuna dair ilk izlenimlerimiz oluşmaya başlar. Çok öfkelendiğimizde, korktuğumuzda, üzüldüğümüzde, yalnız hissettiğimizde veya utandığımızda, kendimizi kucaklamak pratiklerle mümkün olabilir. Bu, daha büyük ağırlıkları kaldırabilmek için kaslarımızı geliştirmeye benzer.

​

Kendi duygularımızı kucaklayacak kadar güçlenmeden önce, bizi kucaklayacak ve bize sıcaklıkla yaklaşabilecek kişileri belirlemek destekleyici olabilir. Bu kişiler, terapistler, arkadaşlar, kitaplar, rezonans dostlarınız olabilir.

​

Bize birilerinin eşlik etmesi halini, anlaşılma hissini ve benzer deneyimleri başkalarının da yaşadığının farkındalığını yaşadıkça, kendimizi sıcaklıkla benimsemeyi öğreniriz. Böyle anlarda, beynin ön kısımındaki prefrontal korteksin derinlerinde yer alan dostumuz amigdalaya uzanan yeni sinir bağlantıları geliştiririz.

 

Bebekken, kendi başımızın çaresine bakmak için değil, ağlamak, gülmek ve iletişim kurmak için doğduk. Bunu öğrenmemizin yolu, anneliği üstlenen kişinin “ağlamamız” için bizi yalnız bırakması değil, değerli olduğumuzu bize göstermesidir.  Prefrontal korteksin orta kısmındaki (alnın hemen arkasındaki) nöronlar, şefkatli ve tam bir anlayışla amigdalaya doğru yeniden uzanmaya başladığında rezonansla yaklaşan öztanık doğar.

​

Ünlü araştırmacı Moche Szyf’in şu sözünü tekrar hatırlarım: “Prefrontal korteksinizdeki her bir hücre, annenizin varlığının ya da yokluğunun imzasını taşır.” İnsan beyni 86 milyar hücreden oluşur. Prefrontal korteks, beynin yaklaşık üçte birini kaplar, bu da annemizin varlığının ya da yokluğunun taşıyan yaklaşık 29 milyar hücreye sahip olabileceğimiz anlamına gelir. Bu çok fazla hücre ve dolayısıyla olağanüstü bir etki alanı demektir.

​

Bize bakımveren kişiler, kendi yetişme dönemlerinde bir bakımverenin varlığından mahrum kaldıysa, bize şefkatle bakabilmek için ihtiyaç duydukları besleme becerilerini hiç öğrenememiş olabilirler.

​

Prefrontal korteksimizin her bir hücresindeki anne, duygusal benliğimizi nasıl besleyeceği konusunda şaşıp kalmış olabilir. Bu da, “Ne? Bana Şefkat mi?” diyen 29 milyar şaşkın hücreye sahip olduğumuz anlamına gelebilir. Yine de bu kafa karışıklığı, rezonansa girdiğimiz deneyimler yaşadığımızda ya da birinden lütuf olarak gelen bir yüz ifadesinin içimizde rezone etmesiyle değişebilir.

​

Geçen hafta bir şeyden şikâyet ediyordum ve arkadaşım bana hiçbir şey söylemeden, sadece bir yüz ifadesiyle karşılık verdi ve ben de “Vay canına, tam anlamıyla anlaşıldım,” diye düşündüm. Bütün bedenim rahatladı. Anlaşıldığımı hissetmek için daha uygun bir yüz ifadesi olamazdı; ihtiyacım olan tüm detaylara sahipti. İnsanların bize eşlik etmesi için kelime kullanmasına gerek bile yoktur.

​

Rezonans kelimesini inceleyelim. Rezonansın rezonans olabilmesi için en az iki kişinin katılımına ihtiyaç vardır. Size sözlü ya da sözsüz bir fikir sunduğumda ve siz de, “Evet işte bu!” dediğinizde işte birlikte rezonansı bulmuşuz demektir.

​

Bu bölüm boyunca kendimizle nasıl rezonansa girebileceğimizi keşfediyoruz, böylece sanki bir bedende iki kişi gibi oluyoruz. Kendimizle rezonansa girdiğimizi bedenimizin gevşemesinden anlarız. Bu gevşeme önemlidir çünkü rezonansla birlikte gelen gevşeme, ilişkisel beyni harekete geçirir. İlişkisel beyin, beynin yeni şeyler öğrenmeyi seven ve kolayca değişebilen kısımdır.

​

• Duygular ve İhtiyaçlar

• Bedensel Hisler

• Canlı Metaforlar

• İmkânsız Hayal Tahminleri

• Şiir ve Şiirsel Görseller

• Olanı Olduğu Gibi Kabul Etmek

• Küfür

• Biraz Mizah

• İlişkisel Dil (Sen – Ben)

​

Rezonans dilinin dokuz biçimini bu çalışma boyunca pratik edeceğiz.

​

Birisi bize rezonans dilini kullanarak sesli bir şekilde ya da sessizce eşlik ettiğinde, sanki içimizde olup bitenleri hissettiğini ve anladığını bilmemizi sağlıyordur.

​

“Tabii ki” yaklaşımıyla karşılaştıkça (Tabii ki kızgınsınız!) Tabii ki şaşkınsınız! Tabii ki parçalandık! Tabii ki çok ama çok seviyoruz!) yeni sinir ağları geliştiririz. Amigdalanın, beyni alarm durumuna geçirmesine sebep olan sinir ağlarına ekleme yapmak yerine, prefrontal korteksin amigdalayı kucaklamasını ve “Tabii ki kızgınsın! Değerli olduğunu bilmeye ihtiyacın var! Demesini sağlayan yeni sinir ağları ve bağlantıları geliştiririz. Buna karşılık olarak, amigdala söyle yanıt verir: “Ah, mesajım alındı. Beden rahatlamaya geçebilir.”

​​

​

​

UYGULAMA: Eleştirel İç Sesinizi Fark Etmeye Yönelik Günlük

​

Bizi kendimize özen göstermekten alıkoyan anlaşmaları keşfetmek için aşağıdaki dökümanda bulunan "Eleştirel İç Sesinizi Fark Etmeye Yönelik Günlük" çalışmasını yapınız.

​

​​​​

​

​